Rotacja mówi, jak szybko towar przechodzi przez magazyn, a zaleganie - który towar przestał się ruszać. Oba pojęcia da się zamienić na liczby liczone z historii dokumentów przyjęcia i wydania, bez osobnego zbierania danych. Ta strona opisuje te wskaźniki i pułapki przy ich czytaniu. Stan bieżący oraz dostępny opisuje strona o stanach magazynowych.
Wskaźniki rotacji i zalegania
Rotacja w razach mówi, ile razy w okresie wymienił się średni zapas. Rotacja w dniach mówi, na ile dni wystarczy obecny zapas przy dotychczasowym tempie wydań. Obie liczby opisują tempo, ale nie wskazują, który karton leży za długo - do tego służą dwa kolejne wskaźniki.
| Wskaźnik | Jak się go liczy | Przykład |
|---|---|---|
| Rotacja w razach | Wydania w okresie podzielone przez średni stan | 1200 sztuk wydanych przy średnim stanie 300 daje rotację 4 |
| Rotacja w dniach | Średni stan podzielony przez średnie dzienne wydanie | 300 sztuk przy wydaniu 10 dziennie to 30 dni zapasu |
| Dni od ostatniego wydania | Różnica między dziś a datą ostatniej pozycji WZ | Indeks bez wydania od 180 dni trafia na listę zalegających |
| Wiek najstarszej partii | Różnica między dziś a datą przyjęcia najstarszej partii w stanie | Stara partia przy dobrej rotacji oznacza złą kolejność wydań |
Średni stan liczy się ze stanów na koniec kolejnych dni okresu, a nie jako średnią ze stanu początkowego i końcowego. Przy towarze dostarczanym raz w miesiącu dużą partią średnia z dwóch punktów potrafi przekłamać wynik kilkukrotnie. Stan na każdy dzień wynika z sumy ruchów, co opisuje strona o raporcie stanów magazynowych.
Okres analizy i sezonowość
Program domyślnie pokazuje ruch z ostatnich trzydziestu dni. Taki okres dobrze pokazuje bieżące tempo, ale przy towarze sezonowym wprowadza w błąd: parasole w listopadzie wyglądają jak towar martwy, choć w kwietniu zejdą w dwa tygodnie. Dla takich indeksów porównuje się ten sam miesiąc rok wcześniej, a nie ostatnie trzydzieści dni.
- Trzydzieści dni - bieżące tempo wydań, podstawa do zamówień u dostawcy i do ustawienia gniazd kompletacji.
- Dwanaście miesięcy - towar naprawdę martwy oraz sezonowość, podstawa do decyzji handlowych.
Podział indeksów na grupy według liczby pobrań oraz jego wpływ na rozmieszczenie opisuje strona o oprogramowaniu WMS.
Regały wjezdne i kolejność wydań
Stara partia przy dobrej rotacji indeksu to sygnał, że kolejność wydań nie działa. Najczęstsza przyczyna leży w konstrukcji regału. W regale wjezdnym albo wypychanym paleta wstawiona jako ostatnia wychodzi jako pierwsza, więc tor działa jak LIFO, niezależnie od tego, co zakłada program. Jeśli do jednego toru dokłada się nowe palety, zanim wyjdą stare, najstarsza partia może stać w głębi miesiącami.
Rozwiązaniem jest zasada jednego toru na partię: tor przyjmuje nowe palety dopiero po opróżnieniu. Dla towaru z terminem ważności stosuje się regały przepływowe, które działają jak FIFO, co opisuje strona o partiach i datach ważności, a rodzaje regałów - strona o rozmieszczeniu towaru w magazynie wysokiego składowania.
Decyzje o towarze bez ruchu
Lista indeksów bez wydania od ustalonej liczby dni to początek decyzji, a nie jej koniec. Towar może wrócić do dostawcy albo trafić do wyprzedaży, a do czasu decyzji - do strefy o niższym koszcie składowania. W modelu, w którym zapasem zarządza dostawca, decyzja należy do niego, co opisuje strona o gospodarce magazynowej.
Zalegający towar ma też skutek księgowy. Według art. 34 ust. 1 ustawy o rachunkowości zapasy wycenia się według cen nabycia albo kosztów wytworzenia nie wyższych od cen sprzedaży netto na dzień bilansowy. Towar, którego nikt nie chce kupić po cenie zakupu, wymaga obniżenia wyceny.
Miejsce zajmowane przez towar bez ruchu opisuje strona o optymalizacji przestrzeni magazynowej, a dokumenty wydania do dostawcy albo na wyprzedaż - strona o wydaniu z magazynu.